Yanıcı sıvı doldururken statik elektrik

Ne oldu?

29 Ekim 2007’de ABD’nin Iowa eyaletindeki bir kimyasal dağıtım deposunda, yaklaşık 1.100 litrelik çelik bir IBC tank etil asetatla dolduruluyordu.

Operatör dolum tabancasını tankın üstündeki ağızdan yerleştirdi. Tabanca yerinden kaymasın diye üzerine tel ile çelik bir ağırlık astı. Vanayı açıp odanın öbür ucunda başka bir işe geçti. Bir süre sonra bir patlama sesi duydu: tank alevler içindeydi, tabanca yere düşmüş, sıvı akmaya devam ediyordu. Yangın ahşap depoya yayıldı ve binayı yok etti.

İncelemeye göre tank topraklanmıştı, ama tabancanın metal parçaları, hortum, pompa ve asılan çelik ağırlık tanka bağlanmamıştı. İncelemeyi yapan kurula göre bu parçalarda biriken statik elektrik büyük olasılıkla tank gövdesine kıvılcım olarak atladı ve dolum ağzındaki buharı tutuşturdu. Tabanca ve hortum yanıcı sıvı için üretilmemişti.

Neden önemli?

Yanıcı bir sıvı boru, vana, filtre ve hortumdan akarken statik elektrik oluşur. Yük bir yerde birikir ve boşalacak yol bulursa kıvılcım çıkar. Dolum ağzının çevresinde yanıcı buhar varsa bu kıvılcım yeterlidir.

İki ayrı iş vardır: topraklama, tankı toprağa bağlar; eşpotansiyel bağlantı, tabanca, hortum ve tank gibi metal parçaları birbirine bağlar. Biri olmadan diğeri yetmez.

Bizim işimizde ne yapıyoruz?

• Dolumdan önce topraklama klipsini takıyor, tabanca-hortum-pompa bağlantısını kontrol ediyoruz.
• Yalnız yanıcı sıvıya uygun hortum ve tabanca kullanıyoruz; üzerine sonradan metal parça eklemiyoruz.
• Üstten dolumda daldırma borusu kullanıyor, sıvıyı sıçratmıyoruz.
• Havalandırmayı açıyor, dolum sürerken başından ayrılmıyoruz.