İçeriğe geç
Menü
Toolbox · 10 dakika

Hidrojen sülfür: kokusuna güvenme, doğru boruyu aç

Bir rafineride bakım ekibi yanlış flanşı açtı; açığa çıkan hidrojen sülfür iki can aldı. Hat açmadan önce noktayı tanımak ve gaz dedektörü üzerine bir konuşma.

Kimler için: operatör, bakım ekibi, yüklenici · Süre: yaklaşık 10 dakika

Ne oldu?

10 Ekim 2024’te ABD’nin Teksas eyaletindeki bir rafineride bakım çalışması sırasında yaklaşık 12 ton hidrojen sülfür gazı açığa çıktı.

Yüklenici firmanın iki çalışanı, boşaltılmış bir hattaki flanşı açacaktı. Ama yaklaşık bir buçuk metre ötedeki, tıpatıp aynı görünen ve içinde basınçlı gaz bulunan boruyu açtılar. Gaz çalışanlardan birinin ölümüne yol açtı. Rüzgârla yandaki üniteye giden gaz, orada çalışan ve olaydan habersiz olan bir başka kişinin de ölümüne neden oldu. On üç kişi daha kontrol için hastaneye götürüldü.

İki çalışan hava hatlı solunum cihazı takıyordu; tesisin kuralı bu durumda kişisel gaz dedektörü istemediği için dedektörlerini çıkarmışlardı. Kaçağı ne dedektörle ne de kokusundan fark edebildiler ve cıvataları sökmeye devam ettiler.

Neden önemli?

Hidrojen sülfür renksiz, çok zehirli ve kolay alev alan bir gazdır. Düşük derişimde çürük yumurta gibi kokar. Ama derişim yükseldikçe burun onu algılamaz olur: 100 ppm civarında birkaç dakika içinde koku alma duyusu kaybolur. Yani “koku yok” demek “gaz yok” demek değildir.

Havadan ağırdır. Rögar, çukur ve kapalı alanlarda birikebilir, zemin boyunca uzağa gidebilir.

Bizim işimizde ne yapıyoruz?

  • Hat açmadan önce, iş iznini veren operatörle açılacak noktayı sahada birlikte gösteriyoruz. Nokta etiketleniyor; birbirine benzeyen hatlar ayırt ediliyor.
  • Solunum cihazı takılı olsa bile kişisel gaz dedektörünü üzerimizde taşıyoruz. Dedektör çalarsa işi bırakıp uzaklaşıyoruz.
  • Başka bir üniteye ya da işe kaydırılan ekip, yeni yerin tehlikelerini öğrenmeden işe başlamıyor.
  • Gaz alarmı duyulduğunda acil durum planındaki kaçış yönünü ve toplanma yerini kullanıyoruz.

Kaynaklar

  1. ABD CSB nihai raporu: PEMEX Deer Park rafinerisinde ölümlü hidrojen sülfür salımı (No. 2024-05-I-TX), s. 7, 22 (csb.gov; erişim 13 Ekim 2026)
  2. ABD OSHA: Hidrojen sülfür (osha.gov; erişim 13 Ekim 2026)
  3. ABD OSHA: Hidrojen sülfürün tehlikeleri (osha.gov; erişim 13 Ekim 2026)

Kendi tesisinize uyarlayarak kullanın. PSDAP · toolbox/hidrojen-sulfur-kokuya-guvenme