BEKRA seviye hesaplayıcı: toplama kuralı
Panelde “Seviye hesabı” ya da “Seviyemi hesapla” adıyla açılan araç budur. Maddelerinizi ve en yüksek miktarlarını girin; kuruluşunuzun kapsamda olup olmadığını, alt mı üst seviye mi olduğunu ve hangi belgeleri hazırlamanız gerektiğini görün.
- Madde Adını yazmaya başlayın ve listeden seçin; tehlike bilgileri kendiliğinden gelir.
- Miktar Tesiste aynı anda bulunabilecek en yüksek miktarı yazın (ton veya kg).
- Gizlilik Girdiğiniz bilgiler yalnız bu tarayıcıda saklanır, hiçbir sunucuya gönderilmez.
Seviyenizi hesaplayın, sonra “Bu sonuçla belge hazırlamaya başla” düğmesiyle panele aktarın; kaldığınız sayfaya geri dönersiniz.
← Panele dön (aktarmadan)Tehlikeli maddeler
Hesap nasıl yapılıyor?
- Her madde, aynı türden maddelerle birlikte tek başına kontrol edilir: toplam miktar eşiği aşarsa kuruluş o seviyededir.
- Maddeler üç gruba ayrılır: zehirli maddeler, yanıcı ve patlayıcı maddeler, suya zararlı maddeler. Her grupta maddelerin eşiğe göre payları toplanır; toplam %100'e ulaşırsa kuruluş o seviyededir. Gruplar birbirine eklenmez.
- Önce üst seviye eşikleri, sonra alt seviye eşikleri kontrol edilir. Hiçbirine ulaşılmazsa kuruluş BEKRA kapsamında değildir.
Mevzuattaki karşılığı
- Tek başına kontrol. Aynı Bölüm 1 kategorisindeki ya da aynı Bölüm 2 girdisindeki maddelerin toplam miktarı Sütun 3 (üst) veya Sütun 2 (alt) eşiğine ulaşırsa kuruluş o seviyededir. Bölüm 2'deki maddeler için Bölüm 2 eşikleri uygulanır.
- Gruplama (Not 4, birinci adım). Maddeler sağlığa ilişkin (H1–H3), fiziksel (P1–P8) ve çevresel (E1–E2) zararlar gruplarına ayrılır. O1–O3 kategorileri toplama kuralına girmez.
- Üst seviye (ikinci adım). Her grup için ayrı ayrı Σ m/MÜ hesaplanır. Sonuçlardan herhangi biri 1'e eşit veya büyükse kuruluş üst seviyelidir.
- Alt seviye (üçüncü adım). Tümü 1'den küçükse Σ m/MA hesaplanır; herhangi biri 1'e eşit veya büyükse alt seviyeli, değilse kapsam dışıdır.
Birden fazla sınıflandırması olan maddede her grupta o gruba giren en düşük niteleyici miktar kullanılır (Not 6). Bölüm 2 no. 42–48 maddeleri P5a veya P5b kapsamına giriyorsa en düşük miktar alınır (Not 21). Niteleyici miktarın %2'si veya altındaki maddeler, konum koşulunu siz onaylarsanız ihmal edilir (Not 3). Tehlike bilgileri SEA Yönetmeliği Ek-6 uyumlaştırılmış sınıflandırma listesinden alınır; bu liste en az sınıflandırmayı verir.
Yorum notu: Bölüm 2'de Sütun 2 değeri "-" olan maddeler (ör. arsenik trioksit) için alt seviye eşiği tanımlı olmadığından bu maddeler alt seviye hesabına katılmaz. H300, H310 veya H330 uyarısının kategorisi bilinmiyorsa daha sıkı olan (Kategori 1) esas alınır. Seviye tespiti ve bildirim işletmecinin sorumluluğundadır (Yönetmelik md. 7).
Ek-1 Notları — resmi metin
Not 1
Madde ve karışımlar 11/12/2013 tarihli ve 28848 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliğe göre sınıflandırılmıştır.
Not 2
Karışımlar; yüzde (%) kompozisyonu veya diğer bir açıklamanın verilmemiş olması halinde ve SEA Yönetmeliği kapsamında belirtilen özelliklerine göre belirlenmiş konsantrasyon limitleri arasında kalmaları şartıyla saf madde gibi değerlendirilir.
Not 3
Yukarıda belirtilen niteleyici miktarlar her kuruluş için geçerlidir.
Yönetmeliğin ilgili maddelerinin uygulanması için dikkate alınacak miktarlar, kuruluş sınırları içinde herhangi bir zamanda bulundurulan ya da bulundurulması muhtemel en yüksek miktarlardır.
Bir kuruluşta ilgili niteleyici miktarın % 2’sine eşit ya da daha az miktarda bulunan tehlikeli maddeler, kuruluştaki konumları kuruluşun başka bir yerindeki büyük bir kazayı tetiklemeyecek şekilde ise mevcut toplam miktarı hesaplarken ihmal edilebilir.
Not 4
Kuruluşun bu Yönetmelik kapsamında olup olmadığı ve seviyesini belirlemek için aşağıda ayrıntıları verilen toplama kuralı uygulanır.
Birinci Adım;
Öncelikle kuruluşta bulunan tehlikeli maddeler Sağlığa İlişkin Zararlar (H), Fiziksel Zararlar (P) ve Çevresel Zararlar (E) başlıkları altında gruplandırılır:
(a) Bölüm 2’de yer alan ve akut toksisite Kategori 1, 2 ya da 3 (solunum yolu) ya da Belirli Hedef Organ Toksisitesi Tek Maruz Kalma (BHOT TM) Kategori 1 özelliği gösteren tehlikeli maddeler ile Bölüm 1’de yer alan Başlık H, H1 ila H3 arası girdileri altındaki tehlikeli maddeler Sağlığa İlişkin Zararlar (H) başlığı altında,
(b) Bölüm 2’de yer alan ve patlayıcılar, alevlenir gazlar, alevlenir aerosoller, oksitleyici gazlar, alevlenir sıvılar, kendinden reaktif madde ve karışımlar, organik peroksitler, piroforik sıvılar ve katılar, oksitleyici sıvılar ve katılar özelliği gösteren tehlikeli maddeler ile Bölüm 1’de Başlık P, P1 ila P8 arası girdileri altındaki tehlikeli maddelerin Fiziksel Zararlar (P) başlığı altında,
(c) Bölüm 2’de yer alan ve sucul ortam için zararlı akut kategori 1, kronik kategori 1 ya da kronik kategori 2 özelliği gösteren tehlikeli maddeler ile Bölüm 1’de Başlık E, E1 ve E2 girdileri altındaki tehlikeli maddelerin Çevresel Zararlar (E) başlığı altında,
değerlendirilir.
İkinci Adım;
Her bir grup için;
m1/MÜ1 + m2/MÜ2 + m3/MÜ3 + m4/MÜ4 + m5/MÜ5 + …
işlemi yapılır. İşlem sonuçlarından herhangi biri 1’e eşit ya da daha büyük ise, kuruluş üst seviyeli olarak sınıflandırılır.
Burada:
mx = Ek-1 Bölüm 1’de ilgili tehlikeli madde kategorisinde yer alan kuruluştaki “x” tehlikeli maddesinin miktarı (ton) ya da Bölüm 2’de listelenen, kuruluştaki “x” tehlikeli maddesinin miktarı (ton)
ve MÜX = Ek-1 Bölüm 1 Sütun 3 ya da Bölüm 2 Sütun 3’te yer alan “x” tehlikeli maddesi ya da tehlikeli madde kategorisi için niteleyici miktar.
İkinci adımda uygulanan işlem sonuçlarının tümünün 1’den küçük olduğu durumda üçüncü adıma geçilir.
Üçüncü Adım;
m1/MA1 + m2/MA2 + m3/MA3 + m4/MA4 + m5/MA5 + …
işlemi yapılır. İşlem sonuçlarından herhangi biri 1’e eşit ya da daha büyük ise, kuruluş alt seviyeli olarak sınıflandırılır.
Burada:
mx = Ek-1 Bölüm 1’de ilgili tehlikeli madde kategorisinde yer alan kuruluştaki “x” tehlikeli maddesinin miktarı (ton) ya da Bölüm 2’de listelenen, kuruluştaki “x” tehlikeli maddesinin miktarı (ton)
MAX = Ek-1 Bölüm 1 Sütun 2 ya da Bölüm 2 Sütun 2’de yer alan “x” tehlikeli maddesi ya da kategorisi için ilgili niteleyici miktar.
Üçüncü adımdaki işlem sonuçlarının tümünün 1’den küçük olması durumunda kuruluş yönetmeliğin kapsamı dışında değerlendirilir.
Not 5
Yalnızca maden atıkları dâhil olmak üzere, SEA Yönetmeliğinde istisna tutulan, kuruluştaki koşullar altında büyük kaza potansiyeline sahip olan tehlikeli maddeler, bu Yönetmelik kapsamındaki en yakın zararlılık kategorisi ya da adlandırılmış tehlikeli madde ile eşleştirilir.
Not 6
Bir tehlikeli maddenin birden fazla sınıflandırmaya tabii olduğu durumda, bu Yönetmeliğin amacına uygun olarak her bir başlık (H, P, E) altında yer alan en düşük niteleyici miktar esas alınarak toplama kuralı uygulanır. Ancak, Not 4’teki kuralın uygulanması için, Not 4 (a), 4 (b) ve 4 (c)’deki her bir başlık altında (H, P, E) ilgili sınıflandırmaya karşılık gelen niteleyici miktar esas alınır.
Not 7
Ağız yolu ile (H 301) Akut Toksik Kategori 3’e giren tehlikeli maddelerin, akut solunum toksisitesi veya akut cilt toksisite altında sınıflandırılamadığı durumda, (Örneğin; solunum ve cilt toksisitesine ilişkin güvenilir verilerin eksikliğine bağlı olarak sınıflandırılamaması) bu maddeler H2 Akut Toksik Kategorisinde değerlendirilir.
Not 8
Patlayıcılar zararlılık sınıfı; patlayıcı eşyaları da içerir (Bakınız; SEA Yönetmeliği Ek-1 Kısım 2.1). Bu eşya içinde yer alan patlayıcı madde ya da karışımın miktarının bilinmesi durumunda bu miktar, bilinmemesi durumunda ise eşyanın tümü patlayıcı olarak dikkate alınır.
Not 9
Maddelerin ve karışımların patlayıcı özellikleri için test yalnızca; Tehlikeli Malların Taşınmasına Dair Birleşmiş Milletler Tavsiyeleri, Test ve Kriterler Rehberinin (Birleşmiş Milletler Test ve Kriter Elkitabı) 3’üncü Bölümünün 6’ıncı Ek’ine göre görüntüleme prosedüründe madde ya da karışımın potansiyel olarak patlayıcı özellikler taşıdığının belirlenmesi durumunda gereklidir.
Not 10
UN ADR Kısım 1.4’teki patlayıcılardan ambalajı açılmış ya da yeniden ambalajlanmış olanlar; bunların zararlarının halen Kısım 1.4’e karşılık gelmediği durumlarda, SEA Yönetmeliği ile uyumlu olarak, P1a girdisine atanır.
Not 12
SEA Yönetmeliği Ek-1 (2.6.4.5) bendine göre parlama noktası 35 °C üzerinde olan sıvıların, Birleşmiş Milletler Test ve Kriter Elkitabı Bölüm III Kısım 32’de belirtilen aralıksız yanma testinden negatif sonuçlar elde edilmiş ise söz konusu sıvıların Kategori 3’te sınıflandırılmasına gerek yoktur. Ancak, yüksek sıcaklık veya basınç gibi yüksek şartlar altında bu durum geçerli olmadığından söz konusu sıvılar bu girdi altında değerlendirilir.
Not 13
Amonyum nitrat (5000/10000): Kendiliğinden Bozunma Özelliğine Sahip Gübreler
Bu, Birleşmiş Milletler Trough Testi’ne göre (Bakınız: Birleşmiş Milletler Test ve Kriter Elkitabı, Bölüm III, Altbölüm 38.2) kendiliğinden bozunma özelliğine sahip olan ve amonyum nitrattan kaynaklanan azot içeriği;
Ağırlıkça % 15,75 ve % 24,5 arasında olan ve toplam yanıcı/organik maddeleri % 0,4’ten fazla olmayan veya 18/03/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair Yönetmelik’te yer alan yüksek oranda azot ihtiva eden amonyum nitrat gübreleri için patlamaya dayanım testindeki gereksinimleri sağlayan,
Ağırlıkça % 15,75 veya daha az olan ve kısıtlanmamış yanıcı maddeleri içeren,
Amonyum nitrat bazlı kompozit/bileşik gübrelere (fosfatlı ve/veya potasyumlu amonyum nitrat içeren kompozit/bileşik gübreler) uygulanır.
Not 14
Amonyum Nitrat (1250 /5000): Gübre Kalitesinde
Bu; amonyum nitrat bazlı katkısız gübrelere, Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair Yönetmelik’te yer alan yüksek oranda azot ihtiva eden amonyum nitrat gübreleri için patlamaya dayanım testindeki gereksinimleri sağlayan ve amonyum nitrattan kaynaklanan azot içeriği;
- En az % 90 saflıkta dolomit, kireçtaşı ve/veya kalsiyum karbonat içeren amonyum nitrat bazlı katkısız gübre karışımları hariç, ağırlıkça % 24,5’ten fazla olan,
- Amonyum nitrat ve amonyum sülfat karışımları için ağırlıkça % 15,75’ten fazla olan,
- En az % 90 saflıkta dolomit, kireçtaşı ve/veya kalsiyum karbonat içeren katkısız amonyum nitrat bazlı gübre karışımları için ağırlık olarak % 28’ten fazla olan,
amonyum nitrat bazlı kompozit/bileşik gübrelere uygulanır.
Not 15
Amonyum nitrat (350 /2500): Teknik kalitede
Bu; amonyum nitrattan kaynaklanan azot içeriği;
—Ağırlıkça % 24,5 ve % 28 arasında olan ve % 0,4’ten fazla yanıcı madde içermeyen,
—Ağırlıkça % 28’den fazla olan ve % 0,2’den fazla yanıcı madde içermeyen,
amonyum nitrat ve amonyum nitrat karışımlarına uygulanır.
Bu durum ayrıca, amonyum nitrat konsantrasyonu ağırlıkça % 80’den fazla olan sulu amonyum nitrat çözeltilerine de uygulanır.
Not 16
Amonyum nitrat (10/50): Standart dışı ve patlama testine uymayan maddeler ve gübreler
Bu;
- Üretim sürecinde atılan maddeler ile Not 14 ve 15’te belirtilen şartları karşılamadığı gerekçesiyle nihai kullanıcı tarafından yeniden işleme, geri dönüşüm ya da güvenli kullanım için işlenmek üzere üreticiye, geçici depoya veya yeniden işleme tesisine geri gönderilen Not 14 ve 15’te belirtilen amonyum nitrata, amonyum nitrat bazlı katkısız gübrelere ve amonyum nitrat bazlı kompozit/bileşik gübrelere,
- Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair Yönetmelik’te yer alan yüksek oranda azot ihtiva eden amonyum nitrat gübreleri için patlama dayanım testinin gereklilikleri yerine getirmeyen, Not 13 ve 14’te belirtilen gübrelere,
uygulanır.
Not 17
Potasyum nitrat (5000 /10000):
Bu, saf potasyum nitrat ile aynı zararlılık özelliklerine sahip pelet/granül formdaki potasyum nitrat bazlı kompozit gübreler için geçerlidir.
Not 18
Potasyum nitrat (1250/5000):
Bu, saf potasyum nitrat ile aynı zararlılık özelliklerine sahip kristal formdaki potasyum nitrat bazlı kompozit gübreler için geçerlidir.
Not 19
Saflaştırılmış ve zenginleştirilmiş biyogaz:
Metan içeren ve maksimum % 1 oksijen içeren, doğal gaza eşdeğer bir kalite sağlamak amacıyla uygun standartlara göre saflaştırılmış ve zenginleştirilmiş biyogazlar; Ek-1, Bölüm 2, 18’inci girdide sınıflandırılır.
Not 20
Poliklorodibenzofuran ve poliklorodibenzodioksinler:
Poliklorodibenzofuran ve poliklorodibenzodioksin miktarları aşağıdaki faktörler kullanılarak hesaplanır.
Dünya Sağlık Örgütü 2005, Toksik Eşdeğer Faktörler
(T = tetra, P = penta, Hx = hexa, Hp = hepta, O = octa)
Not 21
Bu tehlikeli maddenin; Alevlenir Sıvılar Kategori P5a veya Alevlenir Sıvılar Kategori P5b kapsamına girdiği durumlarda, en düşük niteleyici miktarlar dikkate alınır.
Not 11.1
30/11/2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aerosol Kaplar Yönetmeliğinde ‘Çok kolay alevlenir’ ve ‘Alevlenir’ olarak sınıflandırılan aerosoller; SEA Yönetmeliğinde sırasıyla Alevlenir Aerosoller Kategori 1 ve 2’ye tekabül eder.
Not 11.2
Bu girdiyi kullanmak için, aerosol kabın Alevlenir Gaz Kategori 1 veya 2 ya da Alevlenir Sıvı Kategori 1’i içermediğinin belgelenmesi gerekmektedir.
Not 20 yardımcısı — TCDD eşdeğeri hesabı
Her bileşenin miktarını ton olarak girin; araç Dünya Sağlık Örgütü 2005 toksik eşdeğer faktörleriyle TCDD eşdeğerini hesaplar. Sonucu Bölüm 2 no. 32 maddesinin miktarı olarak kullanın.
Kaynak: BEKRA Yönetmeliği (RG 02.03.2019, Sayı 30702) Ek-1, mevzuat.gov.tr güncel metni.
PSDAP